Wendbaarheid van medewerkers vergroten 

Nieuws - 8 december 2017

Van werknemers wordt steeds meer verwacht dat zij wendbaar zijn, en zich dus kunnen aanpassen aan voortdurend veranderende organisaties. Sandra Doeze Jager-van Vliet deed onderzoek naar hoe medewerkers deze wendbaarheid kunnen vergroten.

Zij is adviseur bij de Avans Academie Associate degrees voor zowel de docenten als de directie. In alle Associate degrees is wendbaarheid een belangrijk onderdeel van de opleiding. De communicatie- en personeelswetenschapper, psychologe en docent-onderzoeker verdedigt op 14 december haar proefschrift ‘Proactive and Adaptive Agility among Employees. The relationship with personal and situational factors’ aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. In het proefschrift staat de vraag centraal welke persoonlijke en situationele factoren een rol spelen bij de wendbaarheid van werknemers.

Het langdurig bijhouden van een portfolio met daarin wendbaarheidsdoelen, een actieplan en het vragen en ontvangen van feedback op deze doelen helpt werknemers om hun wendbaarheid te vergroten. Daarnaast draagt het bij aan overeenstemming tussen hoe zij zelf hun wendbaarheid inschatten en hoe hun collega’s dat zien. 

Werknemers moeten steeds wendbaarder worden om mee te kunnen blijven doen in voortdurend veranderende organisaties. Deze veranderingen kunnen gepland of ongepland zijn. Om hier soepel mee om te kunnen gaan, speelt adaptieve en proactieve wendbaarheid een rol. Bij adaptieve wendbaarheid gaat het om medewerkers die meebewegen met veranderingen in de organisatie. Bij proactieve wendbaarheid gaat het om medewerkers die zelf zoeken naar manieren om hun werk en organisatie te veranderen en innovaties door te voeren. In de volksmond en de wetenschappelijke literatuur wordt wendbaarheid ook wel ’agility’ genoemd. 

Persoonlijke en situationele factoren die een rol spelen bij wendbaarheid van werknemers 

Werknemers hebben behoeften die een rol kunnen spelen bij hun wendbaarheidsgedrag. Denk aan de behoefte om te presteren, de behoefte aan macht en de behoefte om erbij te horen. Uit het onderzoek bleek dat medewerkers met een hoog prestatiemotief een hogere proactieve wendbaarheid vertonen. In een geplande organisatieverandering blijken medewerkers proactieve wendbaarheid te vertonen. Dit geldt alleen als ze geen weerstand tegen de verandering ervaren. Bij een ongeplande organisatieverandering waarbij de medewerkers geen weerstand voelen tegen de verandering, is er sprake van adaptieve wendbaarheid. 

Vergroten van wendbaarheid van de medewerkers

Sandra Doeze Jager-van Vliet voerde een interventiestudie uit. Hieruit bleek dat medewerkers die gedurende 2,5 jaar lang een portfolio bijhielden waarin wendbaarheidsdoelen, een actieplan en het vragen en ontvangen van feedback centraal stonden, hun wendbaarheid konden vergroten. Bovendien bleek dat de mate waarin zij zelf en hun collega’s hun wendbaarheid inschatten steeds meer overeenkwam. Een proactief wendbaarheidsdoel is bijvoorbeeld dat een medewerker zelf bedenkt hoe hij zijn eigen taken op een nieuwe manier kan uitvoeren. Een voorbeeld van een adaptief wendbaarheidsdoel is het vaker delen van de eigen kennis met andere collega’s. 

Over de promovenda

Sandra Doeze Jager-van Vliet studeerde af in 1994 als communicatiewetenschapper en psychologe aan de Universiteit van Tilburg. Daarnaast studeerde zij in 1996 af als personeelswetenschapper ook aan de Universiteit van Tilburg. Aan de Avans Academie Associate degrees in Den Bosch en Avans Hogeschool in Breda begeleidt ze docenten in hun vak. Ook adviseert de promovenda de directie over onderzoek binnen het onderwijs in het Avans Netwerk Onderzoek (ANO) op de hogeschool.